ระบบเผาผลาญ

Metabolism  หรือที่เราเรียกว่าระบบเผาผลาญ

คือระบบการใช้พลังงานโดยผ่านการสร้าง หรือการสะสมพลังงาน และการย่อยทำลาย เพื่อเปลี่ยนเป็นพลังงานมาใช้(anabolism and catabolism)

สิ่งที่ควบคุมสมดุลย์ของการสร้างและทำลายคือ ฮอร์โมน การสร้าง  หรือการผลิตได้แก่การสร้าง glycogen จาก carb โดยอาศัย hormone insulin (glycogenesis)  นอกจากนี้ยังมีการสร้างกล้ามเนื้อ สร้างไขมันไปสะสม 

ส่วนการทำลายหรือการย่อยเพื่อนำมาใช้เป็นพลังงาน ได้แก่ การนำ glycogen ออกมา เปลี่ยนเป็น glucose ด้วย hormone glucagon ในยามที่ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำ (glycogenolysis) หรือThyroxine เอา fat จาก adipose tissue มาใช้เป็นพลังงาน เป็นต้น 

นอกจากนั้นแล้วร่างกายยังใช้พลังงานจากแหล่งอื่นได้อีกเช่น ketone,lactate นะคะ

Metabolism efficiency หรือการมีระบบเผาผลาญที่ดีมาจากการที่ร่างกายมีการใช้และสะสมพลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ  คือใช้ทั้งจากอาหารที่กินเข้าไปและไขมันสะสมได้ ฮอร์โมนต่างๆทำงานกันอย่างมีสมดุลย์ ชะลอการแบ่งตัวของเซลล์(เท่ากับเป็นการชะลอการแก่ตัวของเซลล์) มีภูมิคุ้มกันที่ดี 

การที่ร่างกายเร่งการเผาผลาญให้เร็วขึ้นจะทำให้เซลล์มีการแบ่งตัวเร็วขึ้น ส่งผลให้การแก่ตัวของเซลล์เกิดขึ้นเร็วขึ้น 

การที่เรากินอาหารน้อยมาก หรือขาดสารอาหารเป็นเวลานาน ร่างกายก็ปรับระบบเผาผลาญให้ช้าลงนะคะ เพื่อความอยู่รอด หรือถ้าเราไม่ขยับตัวนานๆ นั่งทำงานทั้งวัน กลับบ้านก็นั่ง หรือนอน ร่างกายก็ปรับระบบเผาผลาญให้ช้าลงเช่นกันค่ะ นึกถึงหมีจำศีลนะคะ ไม่กิน นอนอย่างเดียว ระบบเผาผลาญถูกปรับให้ช้าลงเพื่อที่จะได้ค่อยๆใช้พลังงานนั่นเองค่ะ

ระบบเผาผลาญที่ดี คือทำงานได้ปกติ ไม่เร็วไปหรือช้าไป สำหรับคนที่มีปัญหาเรื่องน้ำหนักไม่ลด อาจมาจากการขยับตัวที่น้อยไป หรือการกินอาหารมากกว่าที่ร่างกายต้องการ เลยกลายเป็นเก็บสะสมเยอะ

เมื่อคนเราอายุมากขึ้น เซลล์มีการเสื่อมสภาพ รวมทั้ง กิจกรรมที่ทำก็ต่างไปจากสมัยวัยเด็ก ดังนั้น ระบบเผาผลาญจึงทำงานช้าลงเป็นธรรมดานะคะ

การทำให้ระบบเผาผลาญมีประสิทธิภาพ ได้แก่ 

  1. กินอาหารที่มีสารอาหารครบ
  2. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ โดยเฉพาะ weight training เพื่อเสริมสร้างมวลกล้ามเนื้อ และการออกกำลังกายแบบ hiit 
  3. ขยับร่างกายให้บ่อย
  4. นอนหลับสนิทให้เพียงพอ
  5. นั่งสมาธิ หรือทำกิจกรรมที่กรรม เพื่อคลายเครียด นะคะ เพระาความเครียด ทำให้ฮอร์โมนที่ส่งผลต่อระบบเผาผลาญไม่สมดุลย์ค่ะ

แค่นี้เราก็สามารถมีระบบเผาผลาญที่ปกติได้ค่ะ โดยไม่ต้องพึ่งยา หรือ อาหารเสริม 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *